سئو و آمار فروشگاه اینترنتی: راهنمای کامل
تیم کرالاسپیس۱۱ دقیقه مطالعه
خلاصه
سئو فروشگاه اینترنتی یعنی ساختاری روشن (صفحه اصلی، دستهها، محصولها)، دادهی درست برای هر محصول و اندازهگیری مسیر دیده شدن تا سفارش. بدون آمار هر محصول نمیدانید مشکل از جستوجو است یا از قیمت، عکس و پرداخت.
فهرست مطالب
- ساختار سایت فروشگاهی: صفحه اصلی، دسته، محصول
- صفحه دسته یا صفحه محصول: هر کدام برای چه جستوجویی
- کیفیت داده محصول: پایهی همه چیز
- فیلترها و پارامترها: بزرگترین تلهی فروشگاهها
- محصول ناموجود و تمامشده
- ترب و سایتهای مقایسهی قیمت
- هر محصول را اندازه بگیرید: از دیده شدن تا سفارش
- قیف خرید و ریزش در درگاه پرداخت
- درآمد به ازای هر بازدید و مقایسهی منبعها
- مشتریهای برگشتی و ارزش بلندمدت
- اعتماد، ارسال و بازگشت کالا: چیزهایی که جستوجو نمیبیند ولی فروش را تعیین میکنند
- سرعت و موبایل در فروشگاه
- جستوجوی داخلی سایت: آمار مفت
- ابزار آمار و حریم خصوصی مشتری
- روال ماهانه برای فروشگاه
- پرسشهای رایج
سه ماه روی توضیح محصولها کار کردهاید، ترافیک کمی بالا رفته، اما فروش همان است که بود. کسی نمیداند مشکل کجاست: مردم محصول را نمیبینند، میبینند و نمیخرند، یا تا درگاه پرداخت میروند و برمیگردند. بدون عدد، هر تصمیم حدس است و هر حدسی هزینه دارد.
این راهنما سئو فروشگاه اینترنتی و آمار فروشگاه را کنار هم میگذارد، چون جدا از هم کار نمیکنند. سئو بازدیدکنندهی درست میآورد، آمار نشان میدهد بعد از ورود چه اتفاقی افتاده. در هر بخش یک کار مشخص میبینید و برای جزئیات، به نوشتهی اختصاصی همان موضوع میرویم.
ساختار سایت فروشگاهی: صفحه اصلی، دسته، محصول
ساختار خوب یعنی هر محصول با حداکثر سه کلیک از صفحه اصلی در دسترس باشد و مسیرش منطقی باشد: صفحه اصلی، دسته، زیردسته، محصول. این ساختار هم برای مشتری قابل فهم است و هم برای ربات گوگل، چون لینک داخلیها مسیر خزش (crawl) را مشخص میکنند.
فروشگاه فرضی «چرمدستدوز» را در نظر بگیرید: دستهی «کیف زنانه»، زیر آن «کیف دوشی» و «کیف دستی»، و زیر هر کدام محصولها. هر لایه یک نیت جستوجوی متفاوت را جواب میدهد. چند اصل ساده کمک میکند:
- نشانیها کوتاه و خوانا باشند و با تغییر دسته عوض نشوند. راهنمای گوگل درباره ساختار نشانی در فروشگاهها همین را توصیه میکند.
- هر محصول یک نشانی ثابت داشته باشد، حتی اگر در چند دسته نمایش داده شود (بعداً دربارهی کنونیکال میگوییم).
- مسیر نانریزه (breadcrumb) در بالای صفحه بگذارید. هم مشتری گم نمیشود و هم لینکهای داخلی به دستهها تقویت میشوند.
- صفحههایی که هیچ لینک داخلی ندارند (صفحهی یتیم) در عمل دیده نمیشوند. لینکسازی داخلی را برای همین چک کنید.
نکته: ساختار را قبل از اضافه کردن صدها محصول طراحی کنید. عوض کردن نشانیها بعد از ایندکس شدن نیاز به ریدایرکت دارد و همیشه کمی رتبهی قبلی را میلرزاند.
صفحه دسته یا صفحه محصول: هر کدام برای چه جستوجویی
صفحه دسته برای جستوجوهای کلی و خریدمحور مثل «کیف چرم زنانه» است و صفحه محصول برای جستوجوی دقیق مثل «کیف دوشی چرم طبیعی قهوهای مدل سارا». اگر یک کلمهی کلیدی را به هر دو صفحه بدهید، دو صفحهی شما با هم رقابت میکنند و گوگل یکی را انتخاب میکند، نه لزوماً آنکه شما میخواهید.
قاعدهی عملی: عبارتهای عمومی را به دسته بسپارید و عبارتهای با نام مدل، برند و ویژگی را به محصول. برای اینکه ببینید مردم واقعاً چه مینویسند، تحقیق کلمات کلیدی فارسی را بخوانید و بعد برای هر دسته یک عبارت اصلی انتخاب کنید.
جزئیات هر کدام در دو نوشتهی جدا آمده است: سئو صفحه دستهبندی دربارهی متن معرفی، فیلتر و صفحهبندی، و سئو صفحه محصول دربارهی توضیح یکتا، عکس، قیمت و نظرها.
کیفیت داده محصول: پایهی همه چیز
دادهی محصول یعنی نام، توضیح، مشخصات، عکس، قیمت و موجودی. اگر این دادهها ناقص یا کپی باشند، هیچ ترفند فنی جبرانش نمیکند. گوگل صفحهای را که فقط متن تولیدکننده را تکرار کرده، چیز تازهای برای نشان دادن نمیبیند.
یک چکلیست کوتاه برای هر محصول:
- نام محصول شامل نوع کالا و مشخصهی اصلی باشد، نه فقط کد داخلی.
- توضیح به زبان خودتان نوشته شده باشد و به سؤالهای واقعی مشتری جواب بدهد: جنس، اندازه، نگهداری، ضمانت.
- حداقل یک عکس واقعی از خود کالا، با نام فایل و متن جایگزین (alt) توصیفی.
- قیمت و موجودی در همان صفحه دیده شود و با واقعیت یکی باشد.
- دادهی ساختاریافته (Product) فقط چیزی را بگوید که در صفحه دیده میشود. داده ساختاریافته را ببینید.
مستندات گوگل برای دادهی ساختاریافته محصول فهرست فیلدهای لازم را داده است. خطای رایج این است که قیمت در اسکیما با قیمت نمایشدادهشده فرق دارد.
فیلترها و پارامترها: بزرگترین تلهی فروشگاهها
فیلتر رنگ، قیمت و مرتبسازی هر کدام میتوانند هزاران نشانی تازه بسازند که محتوایشان تقریباً تکراری است. نتیجه این است که ربات گوگل وقتش را روی این نشانیها تلف میکند و صفحههای مهم دیرتر دیده میشوند.
باید برای هر نوع فیلتر یک تصمیم بگیرید:
| نوع فیلتر | مثال | تصمیم معمول |
|---|---|---|
| ترکیبی که کسی جستوجو میکند | «کیف چرم قهوهای» | صفحهی مستقل با متن و عنوان خودش |
| مرتبسازی و قیمت | ?sort=price | کنونیکال به صفحهی اصلی دسته یا noindex |
| ترکیبهای چندفیلتری | رنگ + اندازه + قیمت | بدون ایندکس، لینکها را برای ربات نیاورید |
گوگل صفحهای مخصوص مدیریت خزش فیلترها دارد که حتماً بخوانید. برای کنونیکال و ریدایرکتها به تگ کنونیکال و ریدایرکت ۳۰۱ هم سر بزنید.
محصول ناموجود و تمامشده
محصول ناموجود را نباید ناخودآگاه پاک کرد. اگر دوباره موجود میشود، صفحهاش را نگه دارید و وضعیت را روشن بنویسید؛ اگر برای همیشه رفته، بسته به اینکه جایگزین دارد یا لینک و بازدید دارد، ریدایرکت یا خطای مناسب بدهید.
هر پاک کردن بدون فکر، لینکهای ورودی و بازدیدهای قدیمی را به صفحهی خطا میبرد. تصمیمگیری کامل بین نگهداشتن، ریدایرکت و حذف در محصول ناموجود: حذف کنیم، ریدایرکت کنیم یا نگه داریم آمده است. نکتهی مشترک این است که آمار نشان میدهد برای کدام محصول ناموجود هنوز تقاضا هست.
ترب و سایتهای مقایسهی قیمت
ترب و سایتهای مشابه بخشی از مشتریها را میآورند که قیمت را از قبل مقایسه کردهاند و آمادهی خریدند. این بازدیدکنندهها معمولاً مستقیم روی صفحه محصول میآیند و اگر قیمت یا موجودی با آنچه در ترب دیده بودند فرق داشته باشد، همانجا میروند.
دو کار کلیدی دارید. اول، قیمت و موجودی در سایت با فید یا فهرست ارسالی به ترب یکی باشد. دوم، ببینید کلیکهای ترب واقعاً سفارش میشوند یا فقط هزینهی کلیک میسازند. بررسی کامل در ترب و سایتهای مقایسه قیمت هست؛ بهطور خلاصه باید منبع بازدید را برای هر سفارش بدانید، چون کلیک زیاد بدون سفارش یعنی قیمت یا اعتماد مشکل دارد.
هر محصول را اندازه بگیرید: از دیده شدن تا سفارش
برای فروشگاه، سه عدد در سطح هر محصول از همهی گزارشهای کلی مفیدترند: چند بار دیده شد، چند بار به سبد رفت و چند بار سفارش شد. مقایسهی این سه عدد نشان میدهد مشکل محصول کجاست.
یک مثال فرضی (عددها فرضیاند): کیف «سارا» در یک ماه ۱۲۰۰ بازدید و ۱۵ سفارش دارد، اما کیف «نگین» ۱۸۰ بازدید و ۱۲ سفارش. اولی بازدید زیاد با فروش کم دارد، پس عکس، قیمت یا توضیح را بررسی کنید؛ دومی خوب میفروشد ولی کم دیده میشود، پس سزاوار لینک داخلی و تبلیغ بیشتر است.
برای شمردن این مراحل باید رویداد (event) تعریف کنید: دیدن محصول، افزودن به سبد، شروع پرداخت و موفقیت پرداخت. رویداد و هدف در آمار سایت روش تعریف آنها را میگوید و برنامه اندازهگیری کمک میکند قبل از نصب بنویسید چه چیزی را میشمارید.
اگر فروشگاه شما روی وردپرس است، جزئیات پیادهسازی در آمار ووکامرس آمده است.
قیف خرید و ریزش در درگاه پرداخت
قیف (funnel) خرید مسیر «دیدن محصول، سبد، آدرس، پرداخت، موفقیت» است و هر پله مقداری از مشتریها را از دست میدهد. ریزش در پلهی پرداخت از همه گرانتر است، چون مشتری تصمیمش را گرفته بود.
سه علت رایج ریزش در درگاه پرداخت: باز شدن کند یا خطادار درگاه، هزینهی ارسال که فقط آخر سر نمایان میشود، و اجبار به ساخت حساب. برای دانستن اینکه کدام یک مشکل شماست، باید هم کلیک «پرداخت» و هم صفحهی «پرداخت موفق» را بشمارید و تفاوتشان را ببینید. روش کامل در قیف فروش در سایت هست.
نکتهی اندازهگیری: پرداخت موفق را از صفحهی بازگشت از درگاه یا از سمت سرور بشمارید، نه از کلیک روی دکمه؛ چون کلیک بدون پرداخت موفق سفارش نیست. اگر ابزار شما فقط در مرورگر کار میکند و بعضی بازدیدکنندهها آن را مسدود میکنند، ردیابی سمت سرور را بررسی کنید.
درآمد به ازای هر بازدید و مقایسهی منبعها
اگر فقط تعداد بازدید را مقایسه کنید، منبعهای ارزانتر برنده میشوند. «درآمد به ازای هر بازدید» یعنی مجموع درآمد یک منبع تقسیم بر تعداد بازدید همان منبع، و معیار بهتری برای مقایسهی کانالهاست.
فرض کنید (عددها فرضی) اینستاگرام ۱۰۰۰ بازدید و یک سفارش آورد، ولی گوگل ۲۰۰ بازدید و ۱۰ سفارش. گوگل بازدید کمتری دارد اما هر بازدیدش بسیار ارزشمندتر است. برای دیدن این تفاوت باید لینکهای کمپینها برچسب داشته باشند؛ UTM چیست راه ساخت این لینکها را میگوید و اندازهگیری کمپین تبلیغاتی تا فروش را دنبال میکند.
یک نکته دربارهی ایران: بازدید از اینستاگرام و تلگرام اغلب از مرورگر درونبرنامهای و گاهی با ویپیان میآید و ممکن است در آمار به شکل «مستقیم» ثبت شود. اندازهگیری بازدید از اینستاگرام و ترافیک مستقیم این مشکل را باز میکنند.
مشتریهای برگشتی و ارزش بلندمدت
فروشگاهی که فقط مشتری تازه میخرد، همیشه باید دوباره تبلیغ کند. بخش مهمی از سود فروشگاهها از مشتریهایی میآید که دوباره خرید میکنند، و این بخش را باید جدا اندازه گرفت.
دو سؤال ساده بپرسید: چه درصدی از سفارشها از مشتری قدیمی است، و مشتریها معمولاً چند روز بعد دوباره برمیگردند؟ جواب دوم زمان درست پیامک یا یادآوری را نشان میدهد. روش خواندن این داده در بازدیدکنندههای برگشتی و تحلیل کوهورت توضیح داده شده است. برای پیامک تبلیغاتی هم اندازهگیری پیامک را ببینید.
اعتماد، ارسال و بازگشت کالا: چیزهایی که جستوجو نمیبیند ولی فروش را تعیین میکنند
فروشگاهی که اطلاعات تماس، شیوهی ارسال و شرایط مرجوعی را پنهان کند، حتی با رتبهی خوب هم سفارش کم میگیرد. خریدار ناشناس قبل از پرداخت دنبال نشانهی اعتماد میگردد: شمارهی تلفن، آدرس واقعی، نماد اعتماد و نظر مشتریهای قبلی.
این بخشها را در جایی بگذارید که خریدار در مسیر خرید به آنها میرسد، نه فقط در صفحهی «درباره ما»:
- هزینه و زمان ارسال را در صفحهی محصول یا سبد، پیش از مرحلهی پرداخت نشان دهید.
- شرایط مرجوعی را کوتاه و به زبان ساده بنویسید.
- پاسخ سؤالهای پرتکرار (ضمانت، اصالت، تعویض) را در خود صفحهی محصول بیاورید.
- برای خریدارانی که تردید دارند، دکمهی تماس یا پیامرسان بگذارید و کلیکش را بشمارید (شمارش تماس و کلیک واتساپ و تلگرام).
این نکتهها مستقیم به مفهوم E-E-A-T مربوط میشوند؛ E-E-A-T به زبان ساده توضیح میدهد گوگل چطور تجربه و اعتماد را از صفحهی شما میخواند. اثر این تغییرها را با نرخ تبدیل صفحهی محصول و نرخ ریزش در سبد میتوانید بسنجید.
سرعت و موبایل در فروشگاه
بیشتر خریدهای آنلاین امروز از گوشی انجام میشود و صفحهی محصولی که دیر باز شود یا وسط بارگذاری بپرد، مشتری را از دست میدهد. گوگل سرعت را با معیارهای Core Web Vitals میسنجد: LCP کمتر از ۲٫۵ ثانیه، INP کمتر از ۲۰۰ میلیثانیه و CLS کمتر از ۰٫۱، در صدک ۷۵ام کاربران.
در فروشگاهها معمولاً چند مقصر ثابت وجود دارد: عکسهای حجیم محصول، اسلایدرهای صفحهی اصلی، فونتهای سنگین و اسکریپتهای تبلیغاتی یا چت. اول سراغ عکسها بروید، چون بیشترین اثر را دارند (بهینهسازی تصویر). بعد ببینید بزرگترین بخش صفحهی محصول چه زمانی نشان داده میشود (بهبود LCP). برای دید کلی هم سرعت سایت و چرا کندی مشتری را میپراند را بخوانید.
یک مثال ساده: اگر صفحهی محصول با ده عکس بزرگ و بدون اندازهی مشخص بارگذاری شود، هم دیر باز میشود و هم محتوا هنگام آمدن عکسها جابهجا میشود. با دادن اندازهی ثابت و بارگذاری تنبل برای عکسهای پایینتر، هر دو مشکل با یک تغییر کوچک حل میشود. CLS جزئیاتش را دارد.
جستوجوی داخلی سایت: آمار مفت
اگر فروشگاه شما نوار جستوجو دارد، عبارتهایی که مشتریها در آن تایپ میکنند صادقانهترین فهرست خواستههایشان است. اگر چیزی را جستوجو میکنند و نتیجهای نمیبینند، یا کالایی ندارید یا اسمش را متفاوت مینویسید.
هر هفته عبارتهای پرتکرار و عبارتهای بدون نتیجه را مرور کنید. دو تصمیم از آن بیرون میآید: کدام کالا را باید به فروشگاه اضافه کرد، و کدام محصول را باید با نام رایج مشتری هم عنوان داد (مثلاً «کیف مدرسه» به جای «ساک تحصیلی»). همین عبارتها منبع خوبی برای کلمهی کلیدی تازه برای دسته و محصولاند.
ابزار آمار و حریم خصوصی مشتری
فروشگاه با اطلاعات شخصی مشتری سروکار دارد، پس ابزار آمار را با حساسیت انتخاب کنید. هر اسکریپت شخص ثالث روی صفحهی پرداخت یک ریسک است و ممکن است سرعت را هم کم کند.
در عمل، ابزاری بخواهید که برای شمردن سفارش و محصول به کوکیهای شخص ثالث و نگهداشتن آدرس آیپی نیاز نداشته باشد. برای نمونه، کرالاسپیس هر محصول را جدا میشمارد (بازدید، تماس، کلیک پیامرسان، فرم، سفارش) و منبع را از ترب تا اینستاگرام نشان میدهد، بدون وابستگی به گوگل. مقایسهی سؤالهایی که باید از هر ابزار بپرسید در انتخاب ابزار آمار سایت آمده است.
روال ماهانه برای فروشگاه
سئو و آمار فروشگاه یک پروژهی یکباره نیست؛ یک روال کوتاه و منظم است که ماهی یک بار انجام میدهید. نتیجهی سئو معمولاً در ماهها دیده میشود، نه چند روز، پس صبور باشید.
- پرفروشترین ده محصول و پربازدیدترین ده محصول را کنار هم بگذارید.
- محصولهای پربازدید بدون سفارش را با چکلیست دادهی محصول مرور کنید.
- دستههایی که بازدید دارند ولی کلیک به محصول کمی دارند را اصلاح کنید.
- خطاهای ۴۰۴ و صفحههای ناموجود را بررسی کنید (خطای ۴۰۴).
- نرخ تبدیل کل سایت را ثبت کنید و با ماه قبل مقایسه کنید (نرخ تبدیل).
برای ساخت عادت هفتگی هم روال هفتگی ۱۵ دقیقهای را ببینید. و اگر فروشگاه تازه راهاندازی میشود، پیش از انتشار چکلیست راهاندازی سایت جدید را بگذرانید.
اگر محتوای وبلاگ هم دارید، آمار وبلاگ نشان میدهد کدام مقاله مشتری میآورد؛ و اگر علاوه بر محصول، خدمات هم میفروشید یا دوره دارید، سئو کسبوکار خدماتی و فروش دوره آنلاین را بخوانید. برای فروشگاههایی که شعبهی فیزیکی دارند، سئو محلی مکمل کار است.
پرسشهای رایج
سئو فروشگاه اینترنتی از کجا شروع میشود؟
از ساختار و دادهی محصول. اول مطمئن شوید دستهها منطقیاند، هر محصول نشانی ثابت دارد و توضیح و عکس اصلی است. بعد سراغ کلمههای کلیدی و محتوای دستهها بروید.
چقدر طول میکشد تا نتیجهی سئو در فروش دیده شود؟
معمولاً ماهها. این زمان به رقابت، سن سایت و کیفیت کار بستگی دارد و هیچ عددی را نمیشود تضمین کرد. برای همین باید از همان ابتدا آمار را ثبت کنید تا پیشرفت کوچک را هم ببینید.
مهمترین عدد آمار فروشگاه چیست؟
برای هر محصول، نسبت بازدید به سفارش، و برای کل سایت، نرخ تبدیل و درآمد به ازای هر بازدید به تفکیک منبع. تعداد کل بازدید به تنهایی فریبنده است.
آیا برای فروشگاه کوچک هم این همه کار لازم است؟
نه. با ده محصول، همین ساختار ساده، دادهی کاملتر و شمارش بازدید و سفارش هر محصول کافی است. فیلتر و صفحهبندی پیچیده زمانی مهم میشود که فروشگاه بزرگ شود.
تیم کرالاسپیس
کرالاسپیس ابزار آمار سایتِ بلنکپیکسل است. بلنکپیکسل از ۱۴۰۴ در اصفهان برای کسبوکارها سیستمهای هوش مصنوعی، سایت و ابزارهای داده میسازد، و این نوشتهها از همان کار میآیند.